Kalendarz Mercator Poligrafia na rok 2006
AZJA NA MAPACH BLAEU’ÓW

Oddajemy w Państwa ręce kalendarz na rok 2006 "Azja na mapach Blaeu'ów". Niniejszy kalendarz pod względem tematycznym stanowi kontynuację naszej serii kalendarzy "Miasta Europejskie 1588 - Unia Europejska 2004" oraz "Europa na mapach Blaeu'ów 2005". Jest to kolejna publikacja wybitnego dzieła kartograficznego z siedemnastego wieku, zainspirowana wielkim zainteresowaniem poprzednimi edycjami na rok 2004 i 2005. Wierzymy, że kontynuacja podjętej tematyki i wydanie kalendarza z reprodukcjami map krajów siedemnastowiecznej Azji spotka się z równie pozytywnym odzewem. Powstanie tej publikacji nie byłoby możliwe bez życzliwej pomocy Biblioteki Jagiellońskiej, która udostępniła nam swoje cenne zbiory.

Karta tytułowa - Asia noviter delineata



Styczeń - Iaponia Regnum



Luty - India quae Orientalis dicitur et Insulae Adiacentes



Marzec - China Veteribus Sinarum Regio nunc Incolis Tame Dicta



Kwiecień - Turcicum Imperium



Maj - Moluccae Insulae Celeberrimae



Czerwiec - Tartaria sive Magni Chami Imperium



Lipiec - Cyprus Insula



Sierpień - Persia Sive Sophorum Regnum



Wrzesień - Imperii Sinarum Nova Descriptio



Październik - Natolia quae olim Asia Minor



Listopad - Magni Mogolis Imperium



Grudzień - Terra Sancta quae in Sacris Terra Promissionis olim Palestina



Karta opisowa




Wydawane w Holandii w szesnastym i siedemnastym wieku mapy i atlasy są świadectwem potęgi morskiej Holandii, a atlasy Blaeu’a obok atlasów Abrahama Orteliusa i Gerarda Mercatora należą pod względem typograficznym do najcenniejszych.

Do najważniejszych ośrodków handlowych i kulturalnych ówczesnej Europy należał Amsterdam. Oficyna Willema Blaeu’a stanowiła jedną z największych atrakcji tego miasta, była centrum spotkań ludzi nauki, kultury i handlu. Popularność i sławę przyniosła wydawnictwu działalność tak wybitnych mistrzów sztuki kartograficznej jakimi byli Willem Janszoon Blaeu (ok.1571-1638) i jego syn, główny spadkobierca, Guilielmusa (Joan) Blaeu (1596-1673).

Założyciel wydawnictwa Willem, po studiach u Tycho Brache w Danii, osiedlił się w 1596 roku w Amsterdamie gdzie zasłynął z produkcji globusów, instrumentów astronomicznych i map. W 1605 roku był już właścicielem warsztatu sztycharskiego, prasy drukarskiej i dużego sklepu. Godnym podkreślenia jest fakt, że właśnie Willem Janszoon Blaeu w 1620 roku ulepszył prasę drukarską Gutenberga upraszczając jej mechanizm. Sklep Blaeu’a był znany z druków religijnych, literackich, traktatów astronomiczno-matematycznych i podróżniczych przewodników.

Pierwszym atlasem, wydanym w 1630 roku, pod wspólnym znakiem drukarskim ojca Willema i syna Joana był "Atlantis Appendix sive pars altera continens tab. geographicas diversarum Orbis regionum, nunc primum editas", Amsterdam 1630, zawierający 60 map bez tekstu. W następnych latach powstały w Oficynie Blaeu’ów kolejne wybitne dzieła kartografii.

W latach 1662-1663 Joan Blaeu opublikował największy atlas, uznany za najcenniejsze osiągnięcie "złotego wieku Niderlandów", "Atlas Maior" czyli 'Wielki Atlas". Zależnie od wersji językowej "Atlas Maior" liczył od 9 do 12 tomów in folio.
Wszystkie tomy tego atlasu zawierają 600 map. Szacuje się, że "Atlas Maior" został wydany w 300 egzemplarzach. Był najdroższą książką siedemnastego wieku - egzemplarz kolorowany kosztował 450 florenów, a czarno-biały 350 florenów. Ostatnia cena na aukcjach antykwarycznych wynosiła 100.000 funtów szterlingów.
Działalności wydawniczej zawdzięczał Joan Blaeu wybór w 1638 roku na stanowisko producenta map przy Vereenighole Oostindische Compagnie (Zjednoczonej Kompanii Wschodnioindyjskiej). Do jego obowiązków należało sporządzanie rękopisów map morskich i przewodników dla nawigatorów i kapitanów. Świadectwem jego działalności było powstanie składnicy map przy Domu Wschodnioindyjskim w 1606 roku. To także tłumaczy fakt, że niektóre egzemplarze "Atlas Maior" są współoprawne z atlasami morskimi.

Większość atlasów Blaeu’a jest oprawiona w jasną skórę ze złoconymi tłoczeniami. Znane są też oprawy w skórę jagnięcą lub aksamit z herbem właściciela.
Układ atlasów nawiązywał do tradycji Klaudiusza Ptolemeusza, podobnie jak atlasy A.Orteliusa i G.Mercatora, a mianowicie w tomie pierwszym został umieszczony opis ogólnogeograficzny oraz zasady konstrukcji siatki kartograficznej. W następnych tomach kolejno występują mapy Europy, Afryki, Azji a na końcu nowe mapy Ameryki z dodanymi mapami regionalnymi. Trzeba jednak podkreślić, że w miarę dodawania nowych map układ ten nie był zachowany.

Kres działalności tego największego domu wydawniczego spowodował pożar w lutym 1672 roku. Uratowane płyty i atlasy znalazły się na aukcji. Odkupił je między innymi wydawca norymberski Abraham Wolfgang, a po jego śmierci w 1694 roku zakupili je Pieter Mortier i Frederick de Wit.

Szereg sztucznych atlasów z płyt Blaeu’a zostało złożonych jeszcze w połowie osiemnastego wieku w Niemczech w oficynie Johanna Baptisty Homanna.


Projekt i wykonanie: Mercator Poligrafia S.A. - Kraków
Mapy krajów azjatyckich: Biblioteka Jagiellońska - Kraków
Druk: AN Studio - Poznań
Maszyna drukująca: Shinohara 74IV